សិល្បៈបុរាណនៃទឹកឃ្មុំខ្មែរ៖ ព្រឹកមួយជាមួយអ្នកចិញ្ចឹមឃ្មុំនៅអង្គរ
ព្រឹកដ៏ផ្អែមល្ហែមក្នុងព្រៃ
យើងបានចាកចេញពីក្រុងសៀមរាប មុនពេលព្រះអាទិត្យរះផុតពីលើកំពូលឈើ ដោយដើរតាមផ្លូវលំដីក្រហមដែលបត់បែនកាត់តាមស្រែ ហើយចូលទៅក្នុងព្រៃស្ងួតភាគខាងជើងនៃតំបន់ប្រាសាទ។ គោលដៅរបស់យើងគឺ ឃុំបន្ទាយស្រី ចម្ងាយប្រហែល ៣០ គីឡូម៉ែត្រពីទីក្រុង ដែលជាកន្លែងគ្រួសារមួយចំនួននៅតែប្រកបរបរបុរាណនៃការប្រមូលទឹកឃ្មុំព្រៃ។ ផ្លូវលំបន្តិច ប៉ុន្តែរង្វាន់ដែលទទួលបានគឺរសជាតិនៃកម្ពុជាដែលស្ទើរតែបាត់បង់ទៅហើយ។
ព្រៃនៅទីនេះមិនមែនជាព្រៃក្រាស់ដូចអ្នកនឹកស្មាននោះទេ។ វាបើកចំហ និងស្ងួត ដោយមានដើមឈើខ្ពស់ៗឈរដូចសសរ។ ខ្យល់មានក្លិនដី និងជ័រ។ អ្នកនាំផ្លូវរបស់យើង ឈ្មោះ ប្រាក់ ជាអ្នកចិញ្ចឹមឃ្មុំ បានចង្អុលទៅប្រហោងមួយខ្ពស់លើដើមឈើ។ គាត់និយាយថា “នោះជាសំបុកចាស់”។ “ឃ្មុំបានផ្លាស់ទីទៅហើយ ប៉ុន្តែអ្នកអាចឃើញស្នាមផ្សែង”។
សិល្បៈនៃការប្រមូលផលព្រៃ
ទឹកឃ្មុំព្រៃខ្មែរ មិនត្រូវបានផលិតក្នុងប្រអប់សអាវៗនោះទេ។ វាត្រូវបានប្រមូលពីសំបុកឃ្មុំព្រៃយក្ស ដែលហៅតាមវិទ្យាសាស្ត្រថា Apis dorsata ដែលបង្កើតសំបុកនៅក្រោមមែកឈើខ្ពស់ៗ។ អ្នកប្រមូលផល ដែលគេស្គាល់ក្នុងស្រុកថា “តាងផ្លែ” ឡើងដើមឈើដោយប្រើតែខ្សែពួរ និងជណ្ដើរឬស្សីប៉ុណ្ណោះ។ ពួកគេកាន់បាច់ស្លឹកឈើដែលកំពុងឆេះហុយផ្សែង ដើម្បីធ្វើឲ្យឃ្មុំស្ងប់។ នេះជាការងារប្រថុយប្រថាន ហើយជំនាញនេះត្រូវបានបន្តពីឪពុកទៅកូន។
យើងបានមើលប្រាក់ និងក្មួយប្រុសរបស់គាត់រៀបចំឡើងដើមឈើ។ ពួកគេចងខ្សែពួរជុំវិញគល់ឈើ ហើយបន្ទាប់មកដោយល្បឿនគួរឱ្យភ្ញាក់ផ្អើល ក៏ឡើងទៅដល់មែកឈើកម្ពស់ប្រហែលដប់ប្រាំម៉ែត្រពីលើយើង។ ឃ្មុំប្រមូលផ្តុំជុំវិញពួកគេ ប៉ុន្តែផ្សែងបានធ្វើឲ្យពួកវាស្ងប់។ ប្រាក់បានប្រើបង្គោលឬស្សីវែងដែលមានកាំបិតកោង ដើម្បីកាត់សំបុកឃ្មុំ ហើយទម្លាក់ចុះក្នុងកញ្ចប់។ សំបុកនោះធ្ងន់ណាស់ ស្រក់ទឹកឃ្មុំពណ៌មាស។
ភ្លក់រសជាតិព្រៃ
ទឹកឃ្មុំដែលយើងបានភ្លក់នៅព្រឹកនោះ ខុសពីទឹកឃ្មុំពីផ្សារទំនើបទាំងស្រុង។ វាមានជាតិខាប់ មានរសជាតិស្មុគស្មាញដែលប្រែប្រួលពេលនៅលើអណ្តាត។ មានក្លិនផ្កាព្រៃ ប៉ុន្តែក៏មានរសជាតិជ្រៅ ស្ទើរតែហុយផ្សែង ពីអាហាររបស់ឃ្មុំដែលស៊ីផ្កាព្រៃ។ ប្រាក់បានពន្យល់ថា ទឹកឃ្មុំពីតំបន់នេះមានតម្លៃពិសេស ព្រោះឃ្មុំស៊ីផ្កាឈើស្រឡៅ ដែលរីកតែប៉ុន្មានសប្តាហ៍ក្នុងមួយឆ្នាំប៉ុណ្ណោះ។
យើងក៏បានភ្លក់សំបុកឃ្មុំផ្ទាល់ដែរ ដោយទំពារកោសិកាក្រមួន។ វាយនភាពរឹងបន្តិច ហើយទឹកឃ្មុំក៏ផ្ទុះឡើងក្នុងមាត់របស់យើង។ ប្រពន្ធរបស់ប្រាក់ ឈ្មោះ ស្រី បានរៀបចំអាហារពេលព្រឹកសាមញ្ញសម្រាប់យើង៖ បបរស្រូវជាមួយទឹកឃ្មុំមួយស្លាបព្រាកូរចូល និងនំប៉័ងបារាំងស្រស់ជាមួយទឹកឃ្មុំ និងប៊ឺ។ វាជាអាហារពេលព្រឹកដ៏ល្អបំផុតដែលយើងបានញ៉ាំនៅកម្ពុជា។
អ្នកចិញ្ចឹមឃ្មុំនៃបន្ទាយស្រី
ការប្រមូលផលគឺជាការងារតាមរដូវកាល ជាធម្មតាពីខែវិច្ឆិកាដល់ខែកុម្ភៈ នៅពេលដែលព្រៃស្ងួត ហើយផ្ការីកសម្បូរ។ អ្នកចិញ្ចឹមឃ្មុំនៃឃុំបន្ទាយស្រីធ្វើការជាក្រុមតូចៗ ដោយក្រុមនីមួយៗមានទឹកដីដើមឈើផ្ទាល់ខ្លួន។ ពួកគេលក់ទឹកឃ្មុំនៅផ្សារក្នុងភូមិបន្ទាយស្រី ហើយខ្លះទៀតត្រូវបានលក់ទៅហាងនានាក្នុងក្រុងសៀមរាប។ ប៉ុន្តែបរិមាណមានតិច ហើយទឹកឃ្មុំច្រើនតែលក់អស់ក្នុងរយៈពេលប៉ុន្មានថ្ងៃប៉ុណ្ណោះ។
យើងបានទៅលេងផ្ទះអ្នកចិញ្ចឹមឃ្មុំម្នាក់ ឈ្មោះ សុខ ដែលប្រកបរបរប្រមូលទឹកឃ្មុំអស់រយៈពេលជាងសែសិបឆ្នាំមកហើយ។ គាត់បានបង្ហាញឧបករណ៍របស់គាត់៖ បង្គោលឬស្សី ខ្សែពួរ និងឧបករណ៍បង្កើតផ្សែងធ្វើពីកំប៉ុងសំណប៉ាហាំង។ គាត់បានប្រាប់យើងថា ចំនួនឃ្មុំព្រៃបានថយចុះក្នុងប៉ុន្មានឆ្នាំចុងក្រោយនេះ ដោយសារការកាប់បំផ្លាញព្រៃឈើ និងការប្រើប្រាស់ថ្នាំសម្លាប់សត្វល្អិតនៅក្នុងកសិដ្ឋានក្បែរនោះ។ គាត់និយាយថា “យើងព្យាយាមការពារដើមឈើ”។ “គ្មានឃ្មុំ គ្មានទឹកឃ្មុំ”។
ការធ្វើដំណើរទៅទីនោះ
ដើម្បីទៅលេងអ្នកចិញ្ចឹមឃ្មុំ សូមធ្វើដំណើរទៅភាគខាងជើងពីក្រុងសៀមរាប តាមផ្លូវទៅកាន់ប្រាសាទបន្ទាយស្រី។ បន្ទាប់ពីប្រហែល ២៥ គីឡូម៉ែត្រ អ្នកនឹងទៅដល់ភូមិបន្ទាយស្រី។ ពីទីនោះ សូមសួររកក្រុមអ្នកចិញ្ចឹមឃ្មុំនៃឃុំ ឬប្រសើរជាងនេះ រៀបចំការទៅលេងតាមរយៈអ្នកនាំផ្លូវក្នុងស្រុកនៅសៀមរាប។ ផ្លូវចុងក្រោយគឺជាផ្លូវលំដី ដូច្នេះគួរប្រើម៉ូតូ ឬរថយន្ត ៤x៤។ ការធ្វើដំណើរចំណាយពេលប្រហែលមួយម៉ោង។ ពេលវេលាល្អបំផុតគឺពេលព្រឹកព្រលឹម មុនពេលកម្តៅថ្ងៃ និងក្រោយពេលឃ្មុំចាប់ផ្តើមរកចំណី។
ព័ត៌មានមានប្រយោជន៍
- រដូវកាល៖ ការប្រមូលផលទឹកឃ្មុំល្អបំផុតគឺពីខែវិច្ឆិកាដល់ខែកុម្ភៈ។ ក្រៅរដូវកាលនេះ អ្នកអាចនៅតែរកទឹកឃ្មុំបាន ប៉ុន្តែសំបុកឃ្មុំមានសកម្មភាពតិច។
- សុវត្ថិភាព៖ កុំចូលទៅជិតសំបុកឃ្មុំដោយគ្មានអ្នកចិញ្ចឹមឃ្មុំដែលមានបទពិសោធន៍។ ឃ្មុំអាចកាច ហើយការឡើងដើមឈើក៏ប្រថុយប្រថានដែរ។
- ការទិញទឹកឃ្មុំ៖ សូមសុំទឹកឃ្មុំដែលមិនទាន់កែច្នៃ និងមិនទាន់ចម្រាញ់។ វានឹងមានពពកបន្តិច ហើយអាចមានបំណែកសំបុកឃ្មុំលាយផង។ នេះជាសញ្ញានៃគុណភាព។
- គោរពសិល្បៈវិជ្ជាជីវៈ៖ អ្នកចិញ្ចឹមឃ្មុំរីករាយក្នុងការចែករំលែកចំណេះដឹងរបស់ពួកគេ ប៉ុន្តែពួកគេមិនមែនជាកន្លែងទាក់ទាញទេសចរណ៍នោះទេ។ ការបរិច្ចាគបន្តិចបន្តួច ឬការទិញទឹកឃ្មុំមួយពាង គឺជាការដោះដូរដ៏សមរម្យ។
រឿងរ៉ាវកម្ពុជាបន្ថែម៖ ក្លិនឈ្ងុយនៃស្រាអង្ករ៖ ព្រឹកមួយនៅភូមិព្រះដក់
គ្រោងមកលេងសៀមរាបមែនទេ? Melbourne Residence គឺជាសហគមន៍លំនៅឋានដ៏ស្ងប់ស្ងាត់ដែលមានផ្ទះនៅជិតប្រាសាទអង្គរវត្ត — ស្វែងយល់ពីសង្កាត់របស់យើង។
ក្មេងប្រុសឆ្លាតចាប់ឃ្មុំដោយបារី| វីដេអូអស្ចារ្យ, ពីបន្ទាយស្រី